w w w . a h l e b a i t p e d i a .com
دانشنامه اهل بیت
حدیث
نویسنده مقاله: محمد رضا شاهرودی، محمد فراهانی
منتشر شده در: پژوهش های قرآن و حدیث
رتبه مقاله: علمی-پژوهشی
سال،شماره: پاییز و زمستان1398/ شماره2

چکیده

به پیام­ های نمادین و برگرفته از بیانات امام­ حسین (ع) یا فرهنگ غنی مستفاد از قیام حسینی، «شعارهای عاشورایی» اطلاق می­شود. این شعارها در آثار تاریخی، مقاتل و سیرۀ امامان(ع) ملاحظه می­ شود؛ اما تاکنون خاستگاه­ ها و گونه­ های آن با ابزار علمی مورد مداقه قرار نگرفته ‌است. به جهت درهم­­ آمیختگی شعارهای مستند و غیرقابل‌ استناد در نقل­ های مربوط به واقعۀ عاشورا، شناخت گونه­ های این شعارها و سنجش آن­ها به منظور بهره­ وری بیشتر فردی و اجتماعی، ضروری­ است؛ چه، با مطالعه در زمینۀ پیدایش و تطور شعارهای عاشورایی درمی‌یابیم که پاره ­ای از این شعارها دارای منشأ سیاسی، عرفانی یا اخلاقی­است. «شعارهای عاشورایی» در میان منابع دینی، بیشترین تقارب را با حدیث و بیشترین قابلیت سنجش را با معیارهای ثابت شده در علوم حدیث دارا هستند؛ لذا با کاربست اصول این علوم، می­ توان به صحت و میزان اصالت آن­ها دست ­یافت. این شعارها با اعمال آموزه ­های دانش ­های حدیثی بدین ­گونه­ قابل طبقه­بندی­ اند: 1. شعارهایی که در آن، نقل، صحیحاً به لفظ و معنا صورت‌ گرفته و انتساب آن­ها به امام­ حسین(ع) به مثابۀ خبر صحیح است؛ 2. شعارهایی که در آن، به دلیل وجود متابعات و شواهد، نقل به معنا رخ داده ­است، ولی ماهیت روایی دارد؛ 3. شعارهایی که نقل به معنا نشده ­است، ولی مضمون آن­ها با روایات صحیح الصدور تأیید ­می­ شود؛ 4. شعارهایی که ساختگی­ است و به واسطۀ اطلاق یا عمومیت الفاظ و برخی برداشت­ های غلط از آن نمی­ توان پذیرفت که از ناحیۀ معصوم(ع) صادر شده باشد.

کلیدواژه‌ها: امام‌حسین (ع)، شعار، عاشورا، فقه‌الحدیث، کربلا، نقدالحدیث

 

pdf دانلود مقاله شعارهای عاشورایی از منظر دانش های حدیثی؛ گونه ها و خاستگاه ها (330 KB)

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید